Fundación Wenceslao Fernández Flórez

TARDES DE LECER NA FUNDACIÓN WENCESLAO FERNÁNDEZ FLÓREZ

LECTURA DRAMATIZADA DE

Relato inmoral (1927)

Velaquí dous deseños das capas da novela: a primeira deles da autoría de Ribas, a segunda é dunha tradución ao portugués. Podemos ver reflectido no deseño de Ribas a esencia desta obra: o elemento represor leva en volandas a Cupido cara… só Deus sabe que destino fatal!

Fronte a un público caracterizado, en grande medida, pola experiencia vital, tivo lugar en Villa Florentina a lectura dunha das pezas máis singulares de Fernández Flórez. Tal e como estaba previsto, integrantes do grupo de teatro Fas-que-fas, da FWFF, deron lectura a unha serie de fragmentos da novela de Fernández Flórez titulada Relato Inmoral (1927).

Unha discreta maioría do noso público desta tarde vivíu na súa xuventude algunhas das castas represións narradas con certo esaxero na obra de Fernández Flórez. A temática dos diferentes fragmentos lidos deu pé para que, unha vez rematado o evento e xa en animada tertulia, o noso público comentase as súas impresións particulares sobre a represión na sociedade española e tamén sobre unha cuestión tan esotérica como é a das relacións de parella antes e despois do matrimonio.

A novela arranca coa xustificación, por parte do narrador, español, casto e honrado, dos motivos que o impulsan a escribir a historia do seu amigo Anselmo Varona á súa chegada a España despois de levar varios anos viaxando por diversos países europeos. O entendemento de Varona non está en absoluto preparado para comprender nin para experimentar a situación de represión sexual que se vive na España dos anos 20, sobre todo despois de ter disfrutado das razoables liberdades ofrecidas por outros países europeos. Os nobres costumes castizos son para el fonte de confusión e de contradición.

En calquera caso, velaí vai unha mostra exemplar, correspondente ao capítulo II, “donde Varona comienza a instruirse en nuestras ejemplares costumbres”.

Despois de que Emilia, a viúva pola que Anselmo sinte ferver no seu sangue unha intensa paixón amorosa, lle confesa a este que desde a morte do seu home non sae a festas, nin teatros, nin a outro lugar onde se reúna xente porque observa un loito riguroso, Varona pregúntase como é isto posible despois de tantos meses… E entón a viúva cóntalle o seguinte caso:

- “¡Si esto no es nada! En Madrid hay cierta tolerancia, y, hasta un determinado límite, cada cual puede hacer lo que quiera. Pero en provincias es pero, mucho peor. Crea usted que esta vida mía, que a usted le parece excesivamente recoleta, escandalizaría allí.”

- “¿Es posible?”

- “No lo preguntaría usted si hubiese oído la historia de mi tía Damiana. Mi tía Damiana salió del colegio a los diecisiete años, y aquel mismo día conoció, en un baile, en la pequeña ciudad extremeña donde vivía, a un alférez de Infantería, que se enamoró de ella con una de esas pasiones que hoy son ya desconocidas hasta en los pueblos pequeños. Parece que mi tía Damiana no fué insensible a aquel amor. El alférez se dió a pasearle la calle, y ella atisbó al cuarto día tras de las cortinas. Pero poco después cayó su padre enfermo, y murió. Damiana observó seis años de luto. Seis años de luto, señor mío, sin salir a la calle, sin recibir visitas, cerradas las ventanas, viviendo en penumbra o con luz artificial. Así es la costumbre. Mientras tanto, el alférez se había batido en la campaña del Norte y ganara el grado de capitán. Volvió, y como hubiesen transcurrido siete años, mi tía Damiana pudo asomarse cautamente a verle pasar. Se sonrieron del balcón a la calle con toda la ternura de sus corazones, y puede decirse que fué un día de fiesta para ellos. Mas aquella noche, la madre de Damiana murió repentinamente. Volvieron a cerrarse las persianas y a encenderse la luz, y los trajes negros, guardados casi la víspera, salieron de los arcones. Seis años más durmió la tristeza en aquella casa. Y, transcurridos que fueron, Damiana volvío a asomarse al balcón. Su enamorado paseaba por la rúa las estrellas de comandante. Mi tía no era ya, como es de suponer, la tierna joven de mejillas sonrosadas. La larga reclusión la había empalidecido horriblemente, y podían verse algunas canas entre sus cabellos. Su sonrisa era torpe y triste; pero cuando miró al hombre que amaba, creyó aún que podía haber ventura para ella en la tierra. Aquella noche cambiaron las primeras trémlas palabras: “¡Damiana!”, dijo él, y ella balbució: “¡Carlos!”. Nada más, y era bastante, porque en tales tiempos no necesitaban mucho las almas para entenderse. Mi tía tuvo seguramente aquella noche ensueños muy agradables. ¡Ay! El alba había de disiparlos, que así es la vida. La tía Genoveva, hermana de la enamorada, apareció tiesecita en el lecho.”

- “¡Qué horror!”

- “Parece que le había hecho daño el aire libre. La falta de costumbre. Imagínese usted que al morir su padre era rubia, y cuando la metieron en la caja tenía el pelo negrísimo. El humo del quinqué, represado en la casa, la había puesto así. Parece increíble.”

- “Y otros seis años…”

- “Hubieran sido cuatro nada más, porque el luto de hermana no es tan riguroso; pero en ese tiempo fallecieron tres primas y el abuelo paterno. Es lo que ocurre cuando se trata de una familia numerosa. Quince años después pudo asomarse nuevamente Damiana. Su adorado era general, y bien puede decirse que la amaba cuando aún apareció arrastrando una pierna gotosa. Pero mi tía era ya un espectro: huesuda, arrugada, vieja… Una ruina, señor. “Damiana -dijo él-, estás sola en el mundo; nada hay ya que pueda estorbar nuestra dicha”. “Así es -dijo ella-; no me queda más qeu un hermano casado.” “Y ¿cómo se encuentra? -preguntó recelosamente el novio. “Fuerte como un roble; anteayer le nombraron consejero de Instrucción Pública.” “Bien -respondió el general-, no conocí a ningún político que se muriese joven; creo que ahora es la nuestra.” De esta suerte hablaron, y se hubieran casado antes de un mes si mi tía Damiana no falleciese al tercer día de esta charla.”

- “¡Triste caso!”

- “Se le había quedado la sangre blanca de no recibir la luz del sol. Cuando la vió el médico dijo: “Si tiene más de quince o veinte glóbulos rojos en todo el cuerpo, ya puede darse por contenta.” Y así debía ser, porque semajaba una figura de escayola.”

- “¿Y el novio?”

- “Puede usted suponer… Una tragedia. No sé qué se hizo. Creo que pidió el pase a Carabineros.”

Sen dúbida, a crítica dunha sociedade asentada nuns ideais extremdamente drásticos no tocante ás relacións de parella, a crítica dunha sociedade defensora da honra calderoniana, está moi presente ao longo de toda esta novela. Ao tempo, Fernández Flórez leva a cabo unha marcada defensa da liberdade da muller denunciando a situación de sumisión e represión vividas nos anos 20 e seguintes fronte aos dereitos sacrosantos do varón.

O 29 de Abril de 1964 falecía en Madrid o escritor Wenceslao Fernández Flórez. O vindeiro día 29 do presente mes cumpliranse 43 anos do seu pasamento. Queremos lembrar desde esta páxina algunhas das verbas escritas en homenaxe ao autor das máis lúcidas crónicas parlamentarias do noso país e un dos máis prolíficos novelistas do século XX, entre as que citamos Las siete columnas, El secreto de Barba Azul e, por suposto, O Bosque Aminado.

No número 2.715 da revista Blanco y Negro, publicado en Madrid o 16 de Maio de 1964, aparecía unha extensa reportaxe onde se facía unha interesante lembranza do escritor.

“ESTAMPA DE UN GRAN HUMORISTA

Era la cortesía misma. Toda la vida de Wenceslao Fernández Flórez se encuentra enmarcada por un pudoroso sentido de las proporciones, del respeto social y de la buena crianza. La estampa del escritor desmelenado, agresivo y ajeno a los mecanismos de la convivencia civilizada le hacía  encogere de hombros, seguro de que el escritor tiene misión más importante que escandalizar a los contertuios o asustar a los adversarios. había que oírle hablar en cualquiera de esas reuniones que procuraba reuír, y en las que, sin embargo, hacía siempre el papel protagonista. Wenceslao recogía los temas de conversación común, e inmediatamente empezaban a salir de su boca, en un tono inocente y medido, las más chispeantes observaciones, los contrastes más inesperados, las explicaciones más chocantes. y una realidade vulgar, mil veces comentada, empezaba a mostrar dimensiones y aspectos que nadie había sospechado en ella.

El talento literario es casi tan difícil de ocultar como la falta de él. Casi, pero no tanto. Fernández Flórez vino a Maddrid cuando era todavía un jovencito y apenas empuñó la pluma ya las gentes empezaron a preguntarse quén era aquel escritor cuya W inicial le daba un cierto tono extranjero, rápidamente rectificado por el Fermández Flórez. Se impuso rápidamente. Y los recuer4dos de los días duros de su adolescencia se fueron disipando. No se ha contado con detalle esa primera  etapa de la vida del escritor, empujado a la lucha por la vida en circunstancias ciertamente apuradas. El adolescente Wenceslao tuvo que ponerse al frente de una familia numerosa, cuyo cabez había merto sin dejar tras sí bienes de fortuna. Fue en esos años cuando se fraguó la personalicada íntima del escritor, aquel depurado concepto de la responsabilidad, que le impediría en adelante vivir por su cuenta y riesgo. Su madre, sus hermanos, confiaban en él. Y él no los abandonó.

[…]

A Wenceslao le asustaba la idea de la muerte. El paso inexorable del tiempo le producía verdadera angustia, pero no encontraremos signos de ese drama en su propia literatura. No quería decir su edad porque temía a la muerte. Disfrazaba su problema de coquetería, y continuaba prodigando sonrisas y saludos mientras se encaminaba, con el tardo paso del condenado a la última pena, hacia la hora final que él intentaba olvidar. Fue, en suma, un hombre civilizado, al que repuganaba la explotación de las propias intimidades.”

Achamos tamén outro artigo de ABC, asinado por Begoña García-Diego, de onde extraemos os seguintes fragmentos:

“EL MUNDO DE WENCESLAO

Esta tarde del último día de abril, víspera de fiesta con sabor provinciano, calor húmedo pegándose a las piernas ya desnudas de las muchachas, porteras gordas sentadas al fresco en las aceras con su gato en el regazo, olor a verano en las esquinas y cielo azul con chorreones malva que pudo haber pintado cualquier impresionista, hemos venido a decir adiós a Wenceslao. Hemos venido a despedirnos del amigo brillante, del hombre bueno, del escritor genial, del gran periodista que se nos va en silencio y para siempre, con su perfil de halcón, con su sonrisa triste, con su cortesía tan de otra época, con su eterno luto por su madre muerta, con sus pasitos cortos de pájaro herido.

Todos hemos venido esta víspera de fiesta en la gran ciudad que se va quedando vacía de cara al domingo de primavera, a la vieja casa de Wenceslao. Sus amigos académicos, aristócratas y millonarios y sus servidores amigos, y sus vecinos, y sus parientes, y sus compañeros.

[…]

Era un gran señor, un hombre bueno. Por eso hemos venido todos a decirle adiós en esta tarde de abril bonita, con la promesa del verano flotando en el aire, porque sabemos que hoy debe ser muy triste marcharse para siempre y estar muerto mientras están abiertas las primeras rosas y el calor se cuela por las ventanas. Hemos venido todos a despedir a Wenceslao: arriba, mezclados con la familia, lloran el chófer y sus fieles criadas; en el portal esperamos sus amigos; hay curiosos parados en la calle, vinieron las primeras autoridades de su Coruña natal, los chicos de la escuela de periodismo, sus compañeros de Academia, tres ministros… En una esquina, el portero se enjuga los ojos con disimulo.

Adiós, Wenceslao. Ya no estarás aquí cuando llegue el otoño, nunca volveremos a cruzarte por lso pasillos de ABC con tus pasitos cortos de pájaro herido, y tu luto, y tu sonrisa…

Hasta siempre, Wenceslao. Quién sabe si en este mismo instante reirá algún arcángel tu última paradoja. Tal vez desde el más allá nos estés viendo a todos quietos y tristes, emocionados, diciéndote adiós en la tarde de abril.”

   Imaxes do enterro na Coruña, no camposanto de San Amaro, acompañado por un grande número de coruñeses e veciños de Cecebre. Aquivo fotográfico de FOTO BLANCO (A Coruña).

Fernández Flórez foi enterrado no cemiterio de San Amaro, na Coruña, onde tamén descansa a súa familia. Asistiron numerosas autoridades políticas e culturais, mais tamén moitos lectores, moitos curiosos e, por riba diso, os veciños de San Salvador de Cecebre, a parroquia onde, lonxe do mundanal ruído da cidade, o escritor buscaba a paz e o sosego que o seu sensible espírito precisaba.

Imaxes do panteón onde se encontran o escritor e a familia.

Tardes de lecer na Fundación Wenceslao Fernández Flórez

O vindeiro sábado, día 28 de Abril, terá lugar en Villa Florentina a lectura dramatizada de varios fragmentos da novela Relato Inmoral, de Wenceslao Fernández Flórez.

Esta obra foi publicada por vez primeira no ano 1927, pola Editorial Atlántida. Despois fixéronse varias reedicións, entre as que temos que destacar a recopilación Las novelas del espino en flor, do ano 1940 (sobre o que xa falamos na anterior publicación). Como lembrarán, neste volume inclúense tamén El secreto de Barba Azul (1923) e Las siete columnas (1926).

A obra que hoxe nos ocupa é unha peza satírica a través da que W. Fernández Flórez fai unha crítica contra a falsa moral española imperante na época en que foi escrita. De Relato Inmoral di Fernández Flórez que “circunscribe su ironía a conceptos y sentimientos nacionales, a la exégesis que entre las lindes de nuestras fronteras se hace del amor“.

E, a propósito disto, conta a seguinte anécdota:

“Hasta tal punto es nuestra esta cuestión, que como un noruego que vivió mucho tiempo entre nosotros se hubiese decidido a traducir tal novela y a ofrecérsela a un editor de su país -que tan diverso enfoque hace de las relaciones sexuales-, el editor le devolvió las cuartillas con una carta en la que aseguraba que no había podido comprender ni una sola página de tal trabajo, que era incapaz de sospechar qué se proponía el autor al idear absurdos tan desmesurados y que se inclinaba a creer que el que los escribiera no disfrutaba de un apetecible equilibrio mental.

[…]

Reconozco que el ambiente cambió algo desde la época en que el libro fué escrito, pero no hasta el punto de anularlo.” Las novelas del espino en flor, prólogo (1940).

Integrantes da compañía de teatro Fas-que-fas, da FWFF, serán os encargados de levar a cabo a dramatización dalgúns episodios desta novela.  

Será, coma sempre, a partir das sete do serán en Villa Florentina. A entrada é gratuíta.

Con motivo da conmemoración do Día Internacional do Libro a compañía de teatro Fas-que-fas, da Fundación Wenceslao Fernández Flórez, achegouse á Casa-museo Emilia Pardo Bazán co fin de levar a cabo unha lectura dramatizada de textos do ilustre escritor coruñés.

En efecto, convidados pola coidadora da Casa-museo Emilia Pardo Bazán, Dona Xulia Santiso, as señoritas Inés García Suárez e Alicia Longueira Moris, acompañadas do xoven Óscar V. Sánchez, todos eles integrantes da compañía teatral Fas-que-fas, acudiron nunha agradable tarde primaveral á Rúa Tabernas, onde se encontra a sede da Real Academia Galega que dá tamén acobillo á Casa-museo de Dona Emilia. Despois dunha axitada carreira pedestre desde o aparcamento da Praza de María Pita ata dita rúa, o equipo da FWFF aínda tivo folgos para subir as escaleiras que conducen ao primeiro piso do edificio que alberga as letras dos máis relevantes persoeiros da nosa cultura galega. Un auditorio composto por xente de diversas idades estaba xa escoitando o recital poético que tiña concertada a súa cita para as cinco da tarde: María Lado, Lucía Aldao e Javier Lalana. Despois dos saúdos e da presentación pertinentes, deu comezo a lectura dun texto de Fernández Flórez escollido especialmente para esta ocasión co sincero desexo de agradar ao público presente na sala. As páxinas seleccionadas para esta conmemoración pertencen á laureada novela do noso escritor titulada Las siete columnas (1925), máis concretamente ao capítulo número VI, “en el que, a pesar de ocurrir muchos graves sucesos, el personaje más interesante es un gusano”. Desta obra di o propio autor no prólogo da edición de 1940, onde se recollen tamén El secreto de Barba Azul e Relato inmoral, baixo o título xenérico de Las novelas del espino en flor, que é unha “decidida sátira contra la moral contemporánea”, para alén de non ser “novelas españolas, sino terráqueas. No son sátiras contra lo nuestro, sino contra lo de todos”. Dentro desta obra, como pasa tamén en El secreto de Barba Azul  ”abundan las anécdotas, los cuentecillos que amplían el ámbito del asunto”.

Precisamente, un deses contos foi o que servíu para deleitar aos asistentes a esta agradable tarde de lectura que deu paso, a continuación, a Radio Jazz, programa da emisora universitaria Cuac FM, co que o grupo Fas-que-fas, a instancias de Xulia Santiso, colaborou improvisadamente coa lectura dun breve texto de Julio Cortázar.

Chegada a hora de abandoar a Casa-museo Emilia Pardo Bazán, no momento da despedida, os compoñentes do Fas-que-fas amosaron o seu agradecemento á anfitriona deste evento pola súa invitación, tanto en nome da FWFF como no do seu director, Don Antonio Montero, quedando comprometidos para unha futura visita da insigne escritora coruñesa a Villa Florentina.

O 21 de Abril na Fundación Wenceslao Fernández Flórez

Este fin de semana, tal e como estaba previsto, tivemos dous importantes evetos en Villa Florentina. En primeiro lugar, celebramos o Día Internacional da Loita Campesiña, oficialmente conmemorado o día 17, polo que o director da Fundación, Antonio Montero, deu unha charla sobre “A defensa do campesiño na obra de WFF”, tendo en conta que o campesiñado en Galicia sempre foi un dos sectores maioritarios ata hai moi pouco tempo. En segundo lugar, tamén tivemos ocasión de inaugurar a exposición O Carballo de Santa Margarida, contando para isto coa presencia de Roberto Taboada, Israel Picón e María Martín, ideólogo da mesma o primeiro, e membros do consello asesor os segundos.

Roberto Taboada, Antonio Montero e Israel Picón nun momento da charla.

Canto ao primeiro evento desta tarde, debemos lembrar que, a comezos do século XX, o campesiñado era o sector que mantiña ocupada á maior parte da poboación, aproximadamente un 90% fronte ao 10% actual. Por tanto, a comezos de 1900, coa entrada en vigor das leis que permitían o sufraxio universal e a sindicalización, vaise favorecer, a partir de 1906, a creación da Lei dos Sindicatos Agrícolas, completada co regramento do 16 de xaneiro de 1908, que permite a organización dos agricultores en sindicatos e cámaras agrarias ou comunidades, espazos que deron acobillo ás loitas antiforais e a contestación social e política fronte ao monopolio dinástico dos caciques. O interés por captar unha fonte importante de votos deu lugar a que os políticos financiasen proxectos para a loita contra os caciques desde a prensa e mesmo con discursos polas parroquias galegas. Un lugar destacado nesta loita foi Betanzos, onde, da man de Salvador Golpe, apareceu o xornal dominical La Defensa, dirixido por Wenceslao Fernández Flórez, quen atinadamente verteu infinidade de artigos incendiarios, constituíndose deste xeito nun dos xornalistas máis belixerantes na loita anticaciquil, condición que o acompañará ao longo de toda a súa traxectoria como escritor e xornalista. Así, podemos sinalar o caso da súa novela Luz de luna, que reflicte as penurias familiares do mundo labrego que tan só pode sobrevivir gracias aos cartos producidos na emigración, cartos que lles facilitaban a adquisición de pequenas parcelas para alimentar aos seus fillos, que eran criados para, á súa vez, seren enviados novamente nun barco a América. Con todo, o producto desta emigración permitíu crear escolas financiadas polos emigrantes nos seus pobos de nacemento. Galicia non contaba con escolas, as vilas eran lugares aldeáns onde as rúas acollían a porcos e galiñas. As inmundicias e os estrumes eran riqueza que se destinaba á fertilización. Pouco a pouco, Galicia foi trocando homes do campo para a industria e así, hoxe, o traballo no campo conta con maiores facilidades e cunha dedicación da poboación de arredor do 10% do total.

Wenceslao inicia a súa andaina profesional integrado no grupo galeguista, formado por xente como Tettamancy, Lugrís Freire, Leandro Carré, Salvador Golpe… rexionalistas uns, outros conservadores, que mantiñan unha loita persoal contra o caciquismo.

Ao remate da charla Antonio Montero quixo aproveitar esta ocasión para facer a presentación de dous elementos que, sen dúbida, han de servir para contextualizar e favorecer unha maior achega á figura de Wenceslao Fernández Flórez. O director da FWFF amosou ao público unha boquilla de ámbar cun selo de ouro, adquirida por el, que fora propiedade do escritor e que deixou depositada na sede da Fundación. Por outra banda, tamén amosou unha fotografía cedida por José Luis Calvo, onde podemos ver a Fernández Flórez no seu despacho de Madrid.

_______________________________________

En segundo lugar, vimos, tamén, de inaugurar na FWFF unha interesante exposición adicada ao centenario Carballo de Santa Margarida, en Mourente, ubicado a escasos kilómetros de Pontevedra. Para este especial evento, Villa Florentina revestíuse tamén, gracias á man de Tareixa Moris, ama da casa, co vivo verde dos carballos da Fraga de Cecebre, nunha especial homenaxe ao seu homónimo pontevedrés.

Antonio Montero, Roberto Taboada, María Martín e Israel Picón na sala de exposición durante a inauguración.

Para este acto, presentado polo director da Fundación, contamos coa presencia do comisario e ideólogo da exposición, Roberto Taboada Rivadulla, acompañado da súa esposa e do seu fillo. Roberto Taboada é presentado como home afeccionado ao mundo da fotografía e da colección, que foi candidato á alcaldía de Pontevedra polo PSOE, estando na actualidade xubilado. Desde hai anos mantén amistade con Antonio Montero.

Tamén estiveron presentes neste evento dous dos membros do consello asesor da exposición, os historiadores Israel Picón Platas, acompañado de seu pai, e María Martín Seijo acompañada por compañeiras de profesión.

Visita a Villa Florentina.

Os dous primeiros, Roberto Taboada e Israel Picón, chegaron xa pola mañá a Villa Florentina, onde, acompañados por Antonio Montero, viron a casa despois de visitar a sala de exposicións onde tería lugar, horas máis tarde, a inauguración da mesma.

Logo da presentación, foi Israel o encargado de conducirnos pola exposición, explicándonos cada unha das láminas que compoñen a parte gráfica e, a continuación, os paneis onde podemos apreciar unha visión histórica de Pontevedra a través do Carballo de Santa Margarida, que serve de desculpa, á súa vez, para desenvolver curiosidades biolóxicas sobre unha árbore tan emblemática de Galicia como é o carballo, adentrándonos, a seguir, no mundo madeireiro pontevedrés, para rematar, finalmente, cunha visión sobre a repercusión que o propio Carballo tivo sobre os intelectuais que tiveron ocasión de achegarse a el no seu momento, entre eles o Padre Sarmiento, mais tamén Murguía ou Castelao.

Debemos sinalar que esta exposición tan só estivo á vista do público en Pontevedra, cidade que participou na súa preparación e á que o director da Fundación agradeceu as facilidades dadas para o seu traslado a San Salvador de Cecebre, facendo extensible este agradecemento a Roberto Taboada, Israel Picón e María Martín pola súa colaboración e pola súa prensencia en Villa Florentina. Esta exposición recorrerá de modo itinerante as Fragas Galegas a fin de concienciar e sensibilizar a poboación a respecto da necesidade de conservar o noso Patrimonio Forestal.

Tríptico da exposición O Carballo de Santa Margarida

Esta exposición pódese ver na Fundación Wenceslao Fernández Flórez ata o día 20 de Maio.

Tardes de lecer na Fundación Wenceslao Fernández Flórez

Este sábado, día 21 de abril, celebraremos en Villa Florentina dous actos de relevante interés: dunha banda, queremos conmemorar o Día Internacional da Loita Campesiña; doutra banda, inauguramos unha exposición adicada ao Carballo de Santa Margarida.

_____________________________________________________

“A defensa do campesiño na obra de Wenceslao Fernández Flórez” é o título da palestra que impartirá Antonio Montero, director da FWFF, con motivo da celebración do Día Internacional da Loita Campesiña. Debemos salientar que Fernández Flórez deu os seus pasos iniciais no xornalismo nun combativo diario brigantino, La Defensa, diario de loita anticaciquil, que velaba polos intereses do agricultor nunha vila como Betanzos, que con tanta intensidade vivíu o movemento agrario iniciado xa no século XIX. Este universo reflictirase despois ao longo da obra de Fernández Flórez en diversos relatos, entre os que debemos destacar Luz de luna, de 1919, obra que foi levada ao cine tempo despois co título de Camarote de lujo (Rafael Gil, 1959).

Este evento terá lugar por volta das sete do serán, en Villa Florentina e a entrada é gratuíta.

Os días 17 e 18 do presente mes de abril, dous grupos de rapaces, alumnos de 5º de Primaria, visitaron a Fundación Wenceslao Fernández Flórez nunha excursión organizada polo CEM, Sociedade Cooperativa Galega, en colaboración co CEIP da Rabadeira, de Oleiros.

Foi ás doce e vinte da mañá cando chegaron en autobús a Villa Florentina despois de ter visitado o entorno e, máis puntualmente, o encoro de Cecebre e Abegondo. Despois de ver a casa, mostrando grande interés e facendo diversas e interesantes cuestións sobre o escritor, a súa obra e a súa vida, os alumnos do Colexio Rabadeira subiron a costiña que leva á lareira da fraga, onde tivo lugar unha lectura dun fragmento d’O Bosque Animado que servíu para que os rapaces fixesen unha análise das árbores que poboan a Fraga de San Salvador de Cecebre, así como doutros aspectos relacionados co medio natural que nos rodea e a súa conservación.

Mais, con todo isto, debemos resaltar un interesante feito. Un dos alumnos, Daniel García Hernández, deu mostras de grande fisonomista ao facer improvisadamente unha atinada copia dunha caricatura de Fernández Flórez, das moitas que poboan a colección de caricaturas existentes en Villa Florentina. Daniel quixo ceder o seu traballo á Fundación e velaquí o reproducimos e deixamos constacia co noso agradecemento.

Inés García, guía da casa-museo, recibe de mans de Daniel a caricatura de WFF, que reproducimos abaixo:

Tardes de lecer na Fundación Wenceslao Fernández Flórez

Extraído da Caixa dos Contos Favoritos da FWFF…

BRANCANEVES E OS SETE ANANIÑOS!

O grupo de teatro Fas-que-fas, da FWFF, levou a cabo este fin de semana unha lectura dramatizada do recoñecido conto recollido polos irmáns Grimn, Brancaneves e os sete ananiños.

A este evento de carácter infantil acudiron rapaces do noso entorno e de concellos limítrofes acompañados dos seus pais e familiares. O Fas-que-fas, ao ritmo da coñecida canción Mr. Sandman, puxo os seus recursos en marcha para levar a cabo a escenificación dun conto de multitudes como é o que narra as aventuras e desventuras da boa Brancaneves, envexada pola súa cruel e despiadada madrasta. A que podía ser unha vida normal como a de calquera princesa, vese truncada un bo día cando a nai biolóxica de Brancaneves sufre un arrechucho que a leva deste mundo en tráxicas circunstancias, deixando home (o rei, mais home ao fin) e unha unha filla aínda nova. O viúvo, vendo o seu fogar incompleto e comprobando que a súa filla precisa unha figura materna, non dubida en contraer segundas nupcias cunha despiadada muller que só sinte unha exacerbada e narcisista admiración por si mesma. A revelación fatal que lle fai o seu espello, cando Brancaneves chega á adolescencia, ao dicirlle que xa non é a máis fermosa do reino, fai que a muller enrabexe ata o punto de mandar matar a Brancaneves. Este é o inicio dunha serie de sinsabores na vida da moza que, oculta no medio do monte na casiña de sete ananos bos, mineiros, acha o verdadeiro amor cando un esbelto e atractivo príncipe a atopa no seu camiño e a libera dunha morte segura e, consecuentemente, das gadoupas da súa madrastra.

Despois do drama, tivo lugar unha agradable merenda onde os rapaces tomaron chocolate e correron e xogaron ata cansar ao croquet, á rá e ao pimpóm nos xardíns de Villa Florentina.

Despois da votación na Caixa dos Contos Favoritos da FWFF, e despois de levar a cabo o reconto das cartulinas, podemos anunciar xa que o conto seleccionado por maioría para o vindeiro mes é o da Cincenta… Seguimos, pois, a liña clásica marcada no seu inicio por Carapuchiña Vermella.

Tardes de lecer na Fundación Wenceslao Fernández Flórez

Foi a tarde do día sete de abril cando adicamos unha lectura dramatizada á figura do escritor e xornalista de Vilanova de Arousa, Xulio Camba. Máis concretamente, á súa obra A casa de Lúculo (1929), peza en que o autor comeza explicando as motivacións e fundamentos que o levaron a escribila para sumerxirse a continuación nun repaso por certos conceptos técnicos sobre o particular e estimulante universo da gastronomía: dun xeito ameno e facilmente asequible para o lector, o escritor explica os máis recentes descubrimentos en relación coa alimentación: as vitaminas, alimentación e psicoloxía, o palato e o olfato, a teoría da dixestión, da asimilación…

Imaxes da presentación e da lectura do grupo Fas-que-fas.

Fixemos lectura tamén, dalgúns artigos adicados especificamente á culinaria española, logo á chinesa e tamén, por que non?, á cociña antropofáxica. Mais, sen dúbida, os dous ensaios adicados á gula (eclesiástica e hipocrática) resultaron moi ben acollidos por parte dos nosos ouvintes. E é que “mucho comen los curas, no cabe duda, pero los médicos no les van en zaga…”.

Para remate desta sesión fixemos a lectura das normas do perfecto convidado, que nos veñen a dicir, por poñer tan só un exemplo, que a sopa non hai que tomala de ouvido, senón con certa delicadeza en atención aos nosos compañeiros de mesa.

Mais, quen foi Lúculo? Según conta o historiador grego Plutarco (ca. 46-125), Lúculo foi un militar caracterizado por dar sobresaíntes banquetes aos que asistían grande número de convidados. Mais, nunha ocasión en que Lúculo non ía recibir a ninguén, o cociñeiro, discretamente, preparou un xantar ordinario. Isto chamou a atención de Lúculo, quen pedíu explicacións. Unha vez escoitado o razoamento do cociñeiro, o militar contestou indignado: “Lúculo come na casa de Lúculo”, levando a cabo a perfecta fusión entre anfitrión e convidado!

En calquera caso, a tarde deste sábado resultou ser moi apacible. O público foi chegando de poucos a poucos cando o sol aínda batía con forza sobre a freguesía de San Salvador de Cecebre e, se non fose porque se levantou de socato unha brisiña fresca, teríamos levado a cabo a primeira lectura da primavera nos xardíns de Villa Florentina, xa que os raios do amigo Lourenzo resultaban realmente tentadores. Porén, fomos entrando remolonamente no salón nobre da casa para darmos comezo a esta singular lectura culinaria. Esta sesión rematou, como xa ven sendo hatibual, cun café e boa conversa.

O vindeiro sábado, día 14, teremos sesión de Contos Infantiles. Tal e como quedou determinado o pasado día 10 de marzo, día de S. Cayo, o conto representado será o de Brancaneves e os sete ananiños.

Como xa temos dito en anteriores ocasións, os comezos de Fernández Flórez no mundo do xornalismo foron, en certa medida, forzosos. A precipitada morte do pai, acaecida cando o futuro escritor tiña só quince anos, provocou o avandono dos seus estudos para comezar a traballar co material obxectivo de alimentar unha numerosa familia.

Deste xeito, os seus primeiros contactos co xornalismo levounos a cabo, arredor do ano 1900, no diario coruñés La Mañana, dirixido por Juan Cortés. Este diario, editado na Praza de María Pita, servíulle a Wenceslao para publicar unha serie de contos e artigos entre os que debemos mentar, estando como estamos en épocas tan sinaladas, unha reportaxe “de proba”, á que o director do diario o someteu, sobre a procesión coruñesa d’Os Caladiños.

Imaxes da actual procesión d’Os Caladiños, celebrada en Betanzos, onde o escritor dirixíu o diario La Defensa en 1906.

Comeza así a que sería unha brillante carreira xornalística con destacadas colaboracións en xornais de diversa índole como Coruña Moderna, El Diario Ferrolano, Tierra Gallega, La Defensa, El Noroeste, ABC… entre outros xornais de nacionalidades diversas.

Velaquí presentamos o Conto de Semana Santa: ContodeSemanaSanta[1].doc