Fundación Wenceslao Fernández Flórez

29 Xuño 2008

Mercedes Ballesteros Gaibrois

Arquivado en: Eventos — magago @ 2:14 pm

TARDES DE LECER NA FUNDACIÓN WENCESLAO FERNÁNDEZ FLÓREZ

Na tarde do pasado sábado disfrutamos dunha agradable sesión sabatina cargada de actualidade na FWFF, unha actualidade procedente directamente do ano 1953, data en que se publicou a obra da Baronesa Alberta titulada Así es la vida, protagonista deste día.

baronesa alberta 1.jpg

O profesor David Meier foi o encargado de presentar ante o noso auditorio a esta descoñecida escritora, licenciada en Filosofía e Letras e inxustamente caída no esquezo a pesar de ter no seu haber unha ampla produción literaria e de ter escrito tanto poesía, como ensaio, teatro, contos ou novela. 

david m.jpg 

Mercedes Ballesteros naceu en Madrid no ano 1913 e morreu en 1995. Escribíu desde os 18 anos empregando diversos pseudónimos segundo a temática. Así, á marxe do emprego do pseudónimo ”Baronesa Alberta” para o seu ensaio humorístico Así es la vida e para outros artigos de La Codorniz, tamén escribíu novela romántica co apelativo de “Sylvia Visconti” e novela policíaca co de “Rocq Morris”. Debemos destacar a obra biográfica feita por Ballesteros sobre a figura da escritora e poetisa cubana Gertrudis Gómez de Avellaneda. Foron centro de grande actividade intelectual, xa nos últimos anos da súa vida, as tertulias por ela creadas na súa casa de El Viso.

Através da lectura de Así es la vida podemos captar o seu especial concepto do humor, semellante nalgúns aspectos ao defendido por Fernández Flórez no seu discurso de ingreso na RAE. As tamáticas tratadas, vistas desde a óptica dunha muller feminina, intelixente, pragmática e, sobre todo, actual, ofrécense no ano 2008 como un comentario social aplicable á nosa realidade sanitaria, urbanística, educativa, á libertinaxe propia de pais e fillos, etc. A dramatización dunha serie de textos seleccionados atinadamente por David Meier serviron para dar a coñecer entre os nosos ouvintes unha peza máis dese sorprendente recuncho de Villa Florentina que é a Biblioteca de Wenceslao.

Recomendamos, pois, desde estas liñas, a lectura de Mercedes Ballesteros Gaibrois. Demanden nas súas bibliotecas e disfrutarán dun momento ameno e, simultanemente, óptimo para a reflexión. Mais, dun xeito moi especial, queremos recomendar a lectura desta interesante peza á nosa actual Ministra de Igualdade.

Tamén queremos deixar neste artigo unha interesante viñeta extraída, precisamente, da revista de humor La Codorniz, ano 1942. Falamos neste mesmo blog, nun artigo anterior, sobre eses novos ricos que actualizan e modernizan o espacio rural seguindo uns criterios tan innovadores como absurdos. Velaquí vai un exemplo… Que o disfruten! E… tómense a vida… con moito humor!

viñeta la codorniz.jpg

27 Xuño 2008

Explorando a Biblioteca de WFF

Arquivado en: Eventos — magago @ 12:47 pm

TARDES DE LECER NA FUNDACIÓN WENCESLAO FERNÁNDEZ FLÓREZ

Explorando a Biblioteca de WFF

Continuamos desentrañando os segredos da Biblioteca de WFF da man do profesor David Meier. Na tarde do vindeiro sábado, 28 de xuño, por volta das sete do serán, despediremos o mes en Villa Florentina amosando unha das moitas curiosidades que agocha esta singular Biblioteca.

1º PL.jpg

David Meier

A obra elexida é Así es la vida, asinada pola Baronesa Alberta, un dos pseudónimos da escritora madrileña Mercedes Ballesteros Gaibrois, autora dunha prolífica obra, rica e variada, que, ao igual que Fernández Flórez, tamén foi colaboradora da famosa revista de humor “La Codorniz”.

baronesa_albertab.jpg

Así es la vida, editada no ano 1953 por José Janés, en Barcelona.

25 Xuño 2008

Galería de imaxes

Arquivado en: Eventos — magago @ 10:31 am

NOITE DE SAN XOÁN EN VILLA FLORENTINA

O pasado luns, día 23 de xuño, celebrouse na FWFF a Noite das meigas e dos meigallos. Así, reuníuse un numeroso grupo de xente que puido disfrutar dunha familiar xornada arredor do lume e saltar por riba das lapas de San Xoan.

Os misterios da auga misturáronse cos do lume e a augardente da queimada facilitaron que cada quen puidese verse liberado dos males de ollo e outras meigueirías propias destas datas.

Música e algúns contos de tradición popular recollidos por Leandro Carré Alvarellos e lidos por integrantes do grupo de teatro Fas-que-fas, serviron para ambientar tamén esta noite máxica.

Velaquí algunhas imaxes desta xornada e vaia tamén o noso agradecemento para todos os amigos da Fundación que contribuíron coa súa axuda á boa marcha desta noite!!

noite de san xoán002b.jpg  noite de san xoán006b.jpg  

 noite de san xoán004b.jpg noite de san xoán007b.jpg  noite de san xoán019b.jpg  noite de san xoán040b.jpg 

23 Xuño 2008

Entre San Luis A. e San Xoán

Arquivado en: Eventos — magago @ 11:33 am

Pois si. Venceron os heroes da selección. Pronto comezarán a celebrarse as novas beatificacións, patrocinadas por todas as seccións de deportes dos xornais, para enriquecer o santuario nacional mentres non asistamos a unha nova derrota. Parece mentira nun país tan laico… Mais así funcionan estas cousas efémeras da gloria.

E ben: aparece no ABC de hoxe un escrito de Juan Manuel de Prada tomando como referente para ilustrar o seu artigo “Rajoy contra el ”hinchismo” a obra de Wenceslao Fernández Flórez, quen sobre fútbol, touros e política tiña as ideas moi claras. E fala do PP, da selección e de José Tomás (San)…

WFF.jpg

E lendo isto cabe preguntarse onde ten cabida, dentro do noso entorno, a palabra “evolución”. Porque, en efecto, desde a época do “homo erectus” ata o día de hoxe houbo unha serie de mudanzas de tipo físico e algunha que outra mental, pero se evoluir implica unha mellora na especie e unha maior complexidade na súa conformación, aínda é posible erguer unha nova liña de reflexión sobre se este que presentamos é, realmente, un resultado evolutivo ou máis ben des-evolutivo… Non é que Fernández Flórez sexa unha referencia de interés e de actualidade hoxe en día: é que a historia está empeñada en repetirse continuamente nunha especie de singular eterno retorno de tal xeito que o que Wenceslao escribíu hai case un século, segue sendo tamética sobre a que poderían escribir os articulistas e cronistas de hoxe en día mudando algún que outro nome. Isto ven a demostrar a teoría da non-evolución, de pertencermos a unha civilización estancada e “kamikaze”.

Mais, volvendo ao tema principal: aínda tendo en conta esta “importante e trascendental” victoria do conxunto español, está claro que os problemas do país permanecen. Non cabe dúbida de que estes efémeros triunfos alivian o peso da crise (si: cri-se). Velaí o pan do pobo en forma de esférico. O peor é que temos escoitado uns comentarios feitos por xentes próximas a nós no plano da amistade, que vivindo en países alleos a este, onde semella que nos achamos protexidos de nós mesmos e das nosas circunstancias por unha especie de ”matriótica” placenta invisible, a situación española vese de moi distinto xeito a como nola queren amosar aquí, como se fose máis evidente fóra que dentro o verdadeiro alcance da lesión.

Mais en fin: mentres triunfe a selección, triunfará o patriotismo e nada máis importará. E os que temos o sentimento da patria algo desleído entre tanta tontería, sexamos considerados raros. Tampouco pasa nada.

_____________________________________

Por se as meigas teñen algo que ver en todo isto, na FWFF celebramos hoxe, entre lusco e fusco, a Noite de San Xoan.

 lumeirada1.jpg

E, por se as moscas, saltaremos a lumeirada nove veces. Non vaia ser que todo isto da crise sexa un mal de ollo e no noso chimpo esté a solución! E, para que non se diga que non poñemos empeño na loita, alzaranse as lapas da queimada debidamente conxurada. Convidamos a todos aqueles que desexen participar con nós a achegarse a Villa Florentina a partir das NOVE da noite a Noite de San Xoán!!

22 Xuño 2008

Entre unhas cousas e outras…

Arquivado en: Eventos — magago @ 1:16 pm

TARDES DE LECER NA FUNDACIÓN WENCESLAO FERNÁNDEZ FLÓREZ 

Entre a “rex publica” e a ”res pública” cómpre sinalar que existe unha leve diferencia de matices e, ás veces, cando un espera ter frente a primeira, resulta que a que aparece é a segunda.

Algo así foi o que pasou cando se promulgou aquí a Segunda República, que se presentou ante os ollos dos homes con moi boas trazas e mellores intencións para amosar pouco tempo despois a súa segunda cara. E é que, como dicía o filósofo Hobbes, “o home é un lobo para o home” e está sometido ás paixóns máis ruíns, como a envexa e o odio que acaban por conducilo dereitiño á guerra. Como moi ben comentaban o Moucho e a Curuxa na obra de Marinhas del Valle, esta “é condición humana que non ten remedio.”

bombín.jpg

Mr. Charles Ring (de costas)

A lectura que tivo lugar onte en Villa Florentina tiña como obxecto, precisamente, amosar este aspecto através das palabras do detective inglés Mr. Charles Ring, a quen Fernández Flórez deu vida en colaboración coa Editorial Pueyo no ano 1934, cando xa pasaban tres anos desde a desaparición da Dictadura de Primo de Rivera.

ring.jpg 

Integrantes do grupo de teatro Fas-que-fas, da FWFF, foron os encargados de levar a cabo a lectura deste interesante texto, cargado de fonda ironía que, aínda que distorsiona a realidade através da lente imaxinativa do escritor, amosa esa outra cara do pasado da que nos seguiremos falando de cando en vez desde esta xanela virtual, aínda que sexa “impoliticamente correcto”.

21 Xuño 2008

Pensamientos de mi jardín

Arquivado en: Eventos — magago @ 12:35 pm

Pensamientos de mi jardín é o título dunha curiosa obra da Biblioteca de Fernández Flórez en Villa Florentina.

Da autoría de Carolina Corbera Fradera, biógrafa de Fernán Caballero e autora de obras como Trini la de Cuchilleros, novela de costumbres madrileñas, ou Sinfonía de la calle, poema en prosa, Pensamientos de mi jardín foi publicado pola Editorial Lincor en 1962. Extraemos agora del o primeiro pensamento que nos parece particularmente interesante:

“La juventud del corazón está en los libros, que son las vitaminas del espíritu”

20 Xuño 2008

Los trabajos del detective Ring a lectura

Arquivado en: Eventos — magago @ 1:09 pm

TARDES DE LECER NA FUNDACIÓN WENCESLAO FERNÁNDEZ FLÓREZ

fachada pr1.jpg

Los trabajos del detective Ring, novela política

los trabajos de ring.jpg

O grupo de teatro Fas-que-fas, da FWFF, será o encargado de levar a cabo a lectura dramatizada que terá lugar o vindeiro sábado, día 21 de xuño, en Villa Florentina.

Como lembrarán os seguidores do noso blog, esta novela foi publicada pola Editorial Pueyo no ano 1934, coa pretensión de convertirse na primeira dunha serie de novelas deformadoras da situación política do momento, mais co trasfondo da realidade como fonte de inspiración. Na liña das crónicas parlamentarias desta época, a novela é un complemento idóneo para a lectura das Acotaciones de un oyente.

Esta proposta para a reflexión sobre a memoria histórica terá lugar na tarde de mañá, por volta das sete do serán.

Queremos aproveitar esta ocasión que o ciberespacio nos brinda, para anunciar xa a celebración da Noite de San Xoán, que terá lugar o luns, día 23, entre lusco e fusco, a partir das nove en Villa Florentina.

lumeirada.jpg

A noite máis curta do ano, noite propicia para a aparición de meigas e bruxas, noite para o namoro ou para os males de ollo, terá como elementos protagonistas as lapas da lumeirada de San Xoán, por riba da que será cumprido saltar dicindo:

“Salto por enriba

do lume de San Xoán

para que non me trabe

nin cobra nin can.”

19 Xuño 2008

Réplica a El Liberal

Arquivado en: WFF Xornalista — magago @ 12:55 pm

Réplica incluída en la crónica “¿Cuándo trabajan los ministros?”, publicada el 10 de enero de 1934, en pleno caos republicano. ¿Cuántas veces, querido lector, se ha hecho usted mismo esta pregunta? A no ser, claro, que sea, o haya sido, ministro. Hum…

Pero a lo que vamos:

“¡Qué gran pena la de comprobar el amor con que se ha conservado, hasta en sus menores detalles, todo lo que antes nos irritaba o afligía! Queríamos que el hombre apto sustituyese en los puestos del Gobierno al favorito de los Jefes o al político profesional, siempre con el buche lleno de tópicos inservibles; y no se ha logrado aún. Los hombres siguen siendo los mismos, y sus comentaristas también. Los defienden ahora con las mismas frases que antes se utilizaban, apenas vueltas del revés. He aquí, bien a cuento, lo que los señores Busquets afirman en su periódico El Liberal. Los señores Busquets comentan en un entrefilete el párrafo de mis últimas “Acotaciones”, en el que aseguraba que un buen ministro de Hacienda es más útil al régimen que todos los vivas a la República que sea capaz de lanzar un ministro de capacidad deficiente. Y esta perogrullada aparece e los ojos de los señores Busquets como un claro síntoma de reaccionarismo. Pues bien: hay que hacer una distinción. Estos gritos, estas sesiones que se desflecan en vivas y mueras, son exactamente las de antaño. También antes se apelaba a los vivas y a las “sesiones patrióticas” cuando no se sabía cómo salir de un atolladero. Pero ahora somos muchos más que antes los ciudadanos españoles que no nos dejamos engañar y que pedimos obras mejor que gritos. Creo que los señores Busquets tienen pendiente su prosperidad comercial de la benevolencia de los Gobiernos. Si es así, se comprende que, para los señores Busquets, un ministro bueno será aquel que respete sus negocios, y ya que no pueden elogiar sus ideas, han de elogiar sus gritos. Pero a mí -y a tantos y tantos otros ciudadanos- un ministro no nos hace más favor que el de tener aptitudes, talento, y aplicarlo bien en su cometido. Y ya puede pasar la existencia dando vivas a la República que, como no sirva para otra cosa, cuanto más se estime el régimen más vituperios merecerá el que no es capaz de servirlo de otra manera.

Cuando se haga una verdadera revolución en los usos y costumbres de nuestra política habrá dos tipos tradicionales en ella que ya no podrán subsistir: el del ministro sin explicación y el del negociante que obtenga de los Gobiernos nada que no sea estrictamente justo. Otra cosa sí que es reaccionaria, antipatriótica e intolerable.”

W. Fernández Flórez

10 de enero 1934

18 Xuño 2008

A crítica humorística

Arquivado en: Eventos — magago @ 1:28 pm

No inagotable banco de datos que é o Arquivo e Biblioteca de Wenceslao Fernández Flórez en Villa Florentina, achamos un sinfín de curiosidades que merecen cadansúa particular atención. Moitos son os comentarios realizados polos críticos en relación coa obra de Fernández Flórez. Gabriel Alomar reflexiona nun artigo sen data escrito para El Imparcial, de Madrid, sobre a cuestión da crítica humorística aplicada á obra de Wenceslao. E é que dase con moita frecuencia a tendencia da crítica, e mesmo do público, a desprestixiar o humor pretendendo dar a entender que é algo semellante a unha “arte menor”. Isto pode que sexa así porque, como moi ben dicía Fernández Flórez no seu discurso de ingreso na RAE, este é un país que non se caracteriza, precisamente, polo seu sentido do humor, senón polo sentido do malhumor. Porén, engande que, en realidade, o humor é unha cousa moi seria e sobre esta premisa compón o mentado discurso.

Mais agora nós queremos ofrecerlle, querido lector, o texto escrito polo señor Alomar para El Imparcial sobre esa interesante recopilación de relatos que forman El espejo irónico. Gabriel Alomar foi xornalista, prosista, poeta e diplomático nacido en Palma de Mallorca en 1873. Desde o ano 1888, recén rematados os seus estudos, viaxou a Barcelona, onde estivo moi vencellado á extrema esquerda catalana. Foi un poeta de tendencia parnasiana, ligado ao movemento novecentista e creador do chamado Futurismo. Alomar morreu en El Cairo en 1941.

gabriel alomar.jpg Gabriel Alomar

Velaquí está o seu artigo:

IMPRESIONES DE UN LECTOR. EL ESPEJO IRÓNICO.

Por Gabriel Alomar.

“Tengo abiertas ante mi vista las páginas del donoso libro de Wenceslao Fernández Flórez, EL ESPEJO IRÓNICO, y percibo la gran dificultad de comentar la obra de un humorista. Para mí, el crítico puede operar sobre sugestiones, sentimientos o imágenes. La crítica es un contagio provocado por la obra que se comenta; es esta misma obra expuesta de nuevo a través del crítico. La crítica es un tercer grado en la escala de la estilización literaria. El primer grado, lo que podíamos llamar, algo groseramente, primera materia artística, es la realidad sobre la cual opera el artista; el segundo grado es la idealización personal del artista; el tercer grado es la depuración del crítico. De modo que la acción del artista y del crítico sobre la realidad son dos momentos graduales de una caricatura. Todo artista caricaturiza la realidad. Caricatura, voz italiana, significa recargo de los valores característicos; eliminación de los accesorios o complementarios; extracto y simplificación de fisonomía, agudización del elemento vital o expresivo a costa del armónico. todo arte, para mí, es caricatura.

Compréndese, pues, cuan difícil resulta extractar aún -caricaturizar- los valores de la obra de un humorista, que es, por esenia, una agudizada caricatura.

El serño Fernández Flórez titula muy acertadamente su colección de artículos: EL ESPEJO IRÓNICO. Los ojos de todo artista son también un espejo curvado en que se reflejan las cosas; cuando en ellas predominan los valores ideales, esa caricatura, exaltada, tomará la forma de Don Quijote; cuando predominan los valores materiales, se llamará Falstaff. Recuerdo haber dicho otras veces que la idea más alta de todas, la de la divinidad, se forma en el hombre po runa especie de auto adoración; la bóveda imaginaria del cielo es un espejo curvo; cuando en él semira un hombre de alto espíritu, su Dios es la exaltación de esa espiritualidad; es propiamente, una inconsciente “apoteosis” del contemplador; pero cuando en él se mira un malvado, su Dios es la exaltación de la maldad.

Fernández Flórez ha mirado la exaltación con ojos de sutil ironista. Ironista, más que humorista; porque no hay en su obra el amargor de las hondas desesperanzas. Nos decubre el ridículo más que lo cruel. En la tradición de los ironistas españoles no le encuentro precedente; no pertenece a la estirpe satírica quevedesca, tan agria y desapacible en el fondo; ni a la herencia epigramática o sainetesca, tan superficial, tan amiga de logomaquias sin trascendencia. Tampoco su ironía recuerda el “sprit” francés. La sugestión más próxima que nos causa es la Mark-Twain, porque, como él, opera sobre la vida misma y no sobre los conceptos.

Desde luego, los artículos de la primera parte del libro me parecen muy superiores a los del final. Yo conocía, desde su primera publicación, esas SEMBLANZAS, y algo se me ocurriría objetar a casi todas ellas… En mi admiración por el autor, que data desde que empecé a leerle, se ha mezclado siempre alguna tristeza, por haberle visto poner el arma imponderable de su gracia al servicio de causas que considero precisamente “desgraciadas”. Por eso es mayor mi placer de hoy al poder dirigirle desde esta tribuna un saludo cordial y la sincera declaración de que algunas de esas páginas (casi todas) no son únicamente amenísimas divagaciones, sinó también escarceos de una pluma noble digna de convertirse en lanza quijotesca.”

GABRIEL ALOMAR

Este interesante artigo está recollido no tomo I da “Crítica de las obras de Wenceslao Fernández Flórez”, recopiladas polo seu irmán Félix Fernández Flórez.

17 Xuño 2008

Elogio de Concepción Arenal

Arquivado en: WFF Xornalista — magago @ 12:55 pm

Entre los documentos custodiados por la FWFF, ha caído nuestra vista en este caso sobre un texto de elogio hacia la relevante figura de Concepción Arenal, a quien dedicamos en cierta ocasión una tertulia dominical en Villa Florentina.

Concepción Arenal.jpg

Vamos a reproducir ahora una muestra de este manuscrito que revela el modo de pensar de Fernández Flórez sobre la ilustre ferrolana pero también sobre los valores de la mujer en la sociedad más allá del tradicional papel de madre amantísima y esposa fiel, que ahora, además de la profesión de ama de casa, también desempeña su puesto en el mundo laboral fuera del hogar.

“Yo creo íntimamente que aún sin orientación previa, aún sin requisas de archivos, sin prejuicios, ni conocimientos ni excavaciones hechas en la vieja y cansada historia de los hombres, un alma de mujer es siempre más exacta y sutil juzgadora de los desequilibrios sociales que todos nuestros adustos filósofos de luenga y encanecida barba que estudian la humanidad en sus conveniencias o en sus libros.

Concepción Arenal, aparte su ilustración vastísima, su talento asombroso, poseía esas cuerdas finísimas y sensibles que hacen de todo ánimo femenino fuente inagotable de delicadezas poéticas, de pensamientos conmovedores…; ese algo, en fin, de divino, que escondido entre preocupaciones y amarguras hay en un espíritu de mujer. El infortunio fue el amante moral de la ilustre gallega; él tañó esas cuerdas delicadas, é inspiró esas […] filosóficas de Concepción, esos enérgicos anatemas escupidos contra la sociedad, esa defensa vibrante, gemidora y profética hechas en pró de los desvalidos, de los apartados, de los que llevan la marca afrentosa de su extravío moral…”

Este texto, escrito con la redonda y perfecta caligrafía de Wenceslao, ofrece una interesante imagen de la gran luchadora social que fue Concepción Arenal pero también un singular reflejo del espíritu femenino. Y es que, a pesar de los misterios de la igualdad, hombres y mujeres son diferentes y allá cada uno con sus aptitudes, independientemente del género. Pedimos perdón a las almas susceptibles por esta pecaminosa visión tan simplista de la compleja realidad social de nuestros días.

Páxina seguinte »

Xestionado con WordPress